Fındıkta file dönemi: İşçilik maliyetini yüzde 70 düşürüyor

Tarım ve Orman Samsun İl Müdürü Kemal Yılmaz, file sistemiyle hasat işçiliğinde yüzde 70'e varan tasarruf sağlandığını, ürünün toprakla temasının önlenmesi sayesinde kalite ve randımanın da yükseldiğini söyledi.Samsun'da 2026 yılı itibarıyla 1 milyon 250 bin 729 dekar alanda fındık üretimi yapılırken, yaklaşık 110 bin ton ürün elde edilmesi bekleniyor. Fındık üretiminin önemli merkezlerinden Terme'de ise yaklaşık 325 bin dekar alanda üretim gerçekleştiriliyor. Bu alanların 310 bin dekarı verim çağında bulunuyor. 2026 yılı rekolte tahminlerine göre ilçede yaklaşık 25 bin 662 ton fındık üretimi bekleniyor. Terme'de fileli hasat yaygınlaşıyorFındık hasadı Samsun'da geleneksel olarak daldan elle ve file kullanılarak yerden toplama yöntemleriyle gerçekleştiriliyor. Terme'de bugüne kadar 22 üreticiye toplam 665 dekar alanda kullanılmak üzere fındık hasat filesi desteği sağlandı.Tarım ve Orman Bakanlığının 2022-2025 yılları arasındaki destekleri kapsamında Samsun genelinde 151 üretici file desteğinden yararlanırken, 3 bin 546 dekar alan için file dağıtımı yapıldı. 2026 yılında ise 91 üreticinin toplam 2 bin 400 dekar alan için yaptığı file desteği başvurusu Bakanlığın onayına sunuldu. Bu kapsamda Terme ilçesi Sarayköy Mahallesi'ndeki 12 dönümlük fındık bahçesinde fileli sistemle hasat gerçekleştirildi. Hasada Samsun Tarım ve Orman İl Müdürü Kemal Yılmaz, Terme Belediye Başkanı Şenol Kul ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri katıldı. File üzerine dökülen fındıklar daha sonra patoza gönderildi.“60 işçiyle topladığım fındığı 15 işçiyle hallediyorum”Bahçesinde file sistemini ilk kez bu yıl uygulayan üretici Fehmi Öktem, yöntemin işçilik maliyetini ciddi oranda azalttığını söyledi. Öktem, daha önce 3 ton fındığı 60 işçiyle toplattığını belirterek, “Bu sene ise file sistemiyle birlikte 15 kişiyle bu işin üstesinden geleceğiz” dedi. File sisteminin yalnızca işçilik maliyetini düşürmediğini ifade eden Öktem, fındığın toprakla temasının kesilmesi sayesinde çürümenin de önüne geçildiğini belirtti. Üretici, bu yıl yaklaşık 12 bin metrekarelik alanda uyguladığı sistemi gelecek yıllarda daha geniş bir alana yaymayı planladığını söyledi.“Hem maliyet hem zaman açısından üreticiye fayda sağlıyor”Terme Belediye Başkanı Şenol Kul da file sisteminin üretici açısından ekonomik ve pratik avantajlar sunduğunu ifade etti. Fındığın ilçenin en önemli ekonomik kaynaklarından biri olduğunu belirten Kul, file sistemiyle birlikte işçilik maliyetlerinin düşürüldüğünü ve hasat süresinin kısaldığını söyledi.Özellikle yağışlı havalarda meyilli arazilerde fındığın yağmur sularıyla taşınabildiğine dikkat çeken Kul, file sisteminin bu kayıpların önüne geçtiğini belirtti. Kul, fındığın toprakla temas etmeden toplanabilmesi ve doğrudan patoza verilebilmesinin de üreticiye kolaylık sağladığını ifade etti. “Hasat işçiliğinde yüzde 70'e varan tasarruf”Samsun Tarım ve Orman İl Müdürü Kemal Yılmaz ise fındık üretimindeki en önemli maliyet kalemlerinden birinin hasat işçiliği olduğunu söyledi. File sisteminin çalışma şeklini anlatan Yılmaz, ağustos ayının başında bahçelerin temizlendiğini, ardından sıra aralarına filelerin serildiğini ve daldan dökülen fındıkların bu fileler üzerinden toplandığını belirtti.Yılmaz, “Fındık hasat filesi kullanmak suretiyle işçilik maliyetinde yüzde 70'lere varan tasarruf sağlanıyor. Bu çok ciddi bir karlılık anlamına geliyor. Üreticimizin maliyetlerini düşürmüş oluyoruz” dedi.Randıman da yükseliyorFile sisteminin yalnızca işçilik maliyetlerini azaltmadığını belirten Yılmaz, yöntemin fındığın kalitesine ve randımanına da katkı sağladığını söyledi. Fındığın tam hasat olumuna geldiğinde file üzerine döküldüğünü belirten Yılmaz, fileyle toplanan ürünün randımanının en az iki puan daha yüksek çıkabildiğini ifade etti.Yılmaz ayrıca fındığın toprakla temasının önlenmesi sayesinde ürün kalitesinin korunabildiğini ve toksin oluşumu riskinin azaltıldığını söyledi. File sisteminin gelecek yılın verimi açısından da avantaj sağladığını belirten Yılmaz, daldan elle toplama sırasında dalların sıyrılması nedeniyle gelecek yıl meyve verecek gözlerin zarar görebildiğini, fileli sistemde ise bu riskin ortadan kalktığını kaydetti.Üreticiye yüzde 70'e varan hibe desteğiFındık hasat filesi kullanan üreticilere Bakanlık tarafından yüzde 70'e varan hibe desteği sağlandığını da belirten Yılmaz, Samsun'da şimdiye kadar yaklaşık 200 üreticinin bu destekten yararlandığını söyledi.2026 yılı için 91 üreticinin başvurusunun Bakanlığa gönderildiğini aktaran Yılmaz, başvuruların uygun görülmesi halinde bu üreticilerin de destekten yararlanacağını ifade etti. Yılmaz, kendi imkanlarıyla file satın alarak kullanan çok sayıda üreticinin de bulunduğunu belirterek, file sisteminin Samsun'daki fındık bahçelerinde her geçen gün daha fazla yaygınlaştığını söyledi.