Elektrik hatlarını yapay zekalı İHA'lar denetleyecek
Samsun Üniversitesi'nde geliştirilen yapay zeka destekli otonom İHA ile ulaşılması güç bölgelerdeki elektrik hatlarının insan müdahalesine ihtiyaç duyulmadan izlenmesi ve arızaların anlık tespit edilmesi hedefleniyor.
Proje fikrinin temelinde babasının yaşadığı tehlikeler var
Doç. Dr. Muammer Türkoğlu, projeyi geliştirme fikrinin kişisel bir deneyimden de beslendiğini anlattı. Elektrik sektöründe çalışan babasının yıllar boyunca hatların kontrolü, yeni hatların kurulması ve trafolarla ilgili görevlerde bulunduğunu belirten Türkoğlu, çocukluk yıllarında mesleğin taşıdığı risklere yakından tanık olduğunu söyledi.
Babasının görev sırasında yüksekten düşmesi gibi tehlikeli durumlar yaşadığını anlatan Türkoğlu, özellikle ulaşılması zor bölgelerde çalışanların karşı karşıya kaldığı risklerin kendisini bu alanda çözüm üretmeye yönelttiğini ifade etti.
İHA ve yapay zeka teknolojilerindeki gelişmeleri bir araya getirerek bu sorunlara çözüm geliştirmeyi amaçladıklarını belirten Türkoğlu, İHA teknolojileri üzerinde yaklaşık 3-4 yıldır, yapay zeka alanında ise 20 yılı aşkın süredir çalıştığını kaydetti.Afet bölgelerinde de kullanılabilecek
Projenin kullanım alanının yalnızca rutin elektrik hattı kontrolleriyle sınırlı kalması da planlanmıyor. Özellikle deprem ve sel gibi afetlerin ardından elektrik altyapısındaki hasarın hızlı şekilde belirlenmesi için sistemden yararlanılması hedefleniyor.
Afet bölgesine gönderilecek otonom İHA’nın elektrik hatlarını tarayarak kablolardaki hasarları ve devrilen ya da eğilen direkleri kısa sürede belirlemesi planlanıyor. Elde edilen verilerin merkezdeki kontrol paneline aktarılmasıyla ekiplerin hasarlı noktalara daha hızlı ulaşması amaçlanıyor.
Hedef, sistemi daha da yerlileştirmek
Başlangıçta kablo hasarları ve izolatörlerin kontrolüne odaklanan projenin, çalışmalar ilerledikçe farklı kullanım alanlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.
Projenin insan kaynağının daha verimli kullanılmasına, çalışanların yaralanma ve hayatını kaybetme riskinin azaltılmasına ve arızalara daha hızlı müdahale edilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Yerli bir proje olarak geliştirilen sistemde bazı donanımların yurt dışından temin edildiğini belirten Türkoğlu, ilerleyen süreçte bu bileşenlerin de yerli imkanlarla geliştirilmesini hedeflediklerini ifade etti.