Deprem anında yapılması gerekenler neler ?
Yerin metrelerce altından gelen o korkutucu uğultuyu duyduğunuzda, elinizdeki tek güvence o an vereceğiniz saniyelik bir karar olacak. Peki, büyük sarsıntı başladığında doğru bildiğimiz o hatalar neler? Neler yapmalıyız deprem anında?
Deprem ülkesi Türkiye bazı zamanlar sallanmaya devam ederken, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verileri ise oldukça çarpıcı bir gerçeği yüzümüze çarpıyor. Enkaz altında kalanların veya ağır yaralananların büyük bir kısmı, binaların yıkılmasından değil, sarsıntı anında yapılan panik dolu yanlış hamlelerden zarar görüyor. İşte sarsıntı başladığı an, sizi ve sevdiklerinizi hayata bağlayacak o kritik adımlar.
Hedef küçülterek hayata tutunun
Bina içinde yakalanılan bir depremde en büyük düşmanınız kendi paniğinizdir. Sarsıntıyı hissettiğiniz an kesinlikle koşmaya çalışmamalı, devrilebilecek dolap veya kırılabilecek pencerelerden hızla uzaklaşmalısınız.
Hayat kurtaran en temel hamle, sağlam ve hacimli bir eşyanın, örneğin içi dolu bir koltuk veya çamaşır makinesinin yanına geçerek 'Çök-Kapan-Tutun' pozisyonunu almaktır. Amacınız, olası bir tavan çökmesinde o eşyanın oluşturacağı yaşam üçgenine sığınmak ve sarsıntı bitene kadar hedef küçültmektir.
Açık havada görünmez tehlikelere dikkat
Depreme sokakta yakalanmak, bina içine göre nispeten daha güvenli görünse de kendi içinde görünmez riskler barındırır.
Açık alandayken binalardan düşebilecek kiremitler, cam kırıkları veya kopan enerji hatları en az yıkılan kolonlar kadar tehlikelidir. Bu nedenle, sarsıntı anında binalardan, devrilme riski taşıyan ağaçlardan ve aydınlatma direklerinden hızla uzaklaşarak tamamen açık bir alanda çömelip sarsıntının geçmesini beklemek gerekir.
Direksiyon başındayken gelen sarsıntı
Araba kullanırken depremi hissetmek, aracın kontrolünü anında zorlaştırır. Böyle bir durumda sürücülerin trafiği tehlikeye atmadan aracı sağa çekip durdurması hayati önem taşır. Ancak durulan noktanın bir köprü üstü, tünel içi veya yüksek binaların altı olmamasına dikkat edilmelidir. Güvenli bir açık alandaysanız, sarsıntı bitene kadar kontak kapatıp araç içinde beklemek en doğru seçenektir.
Sessizlik başladığında atılacak ilk adım
Sarsıntı tamamen durduğunda tehlike henüz geçmiş sayılmaz. Bina tahliye edilmeden önce, olası ikincil felaketlerin, özellikle yangın ve gaz sıkışmasının önüne geçmek için su, elektrik ve doğalgaz vanalarının hızla kapatılması gerekir.
Ardından önceden hazırlanan afet ve acil durum çantası alınarak, asansörler kesinlikle kullanılmadan merdivenlerden sakin adımlarla binanın terk edilmesi şarttır. Dışarı çıkıldığında ise telefon hatlarını kilitlememek, iletişimi SMS veya internet tabanlı uygulamalar üzerinden sağlamak ve hızla en yakın toplanma alanına geçmek, arama kurtarma faaliyetlerinin sağlıklı ilerlemesi için atılacak en bilinçli adımdır.
