Çingene Kızı'nın kayıp parçası Türkiye'ye döndü
Gaziantep'in simgesi haline gelen ve dünyanın en dikkat çekici antik eserleri arasında gösterilen 'Çingene Kızı' mozaiğinin kayıp parçalarından biri daha Türkiye'ye getirildi. Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunduğu belirlenen mozaik paneli, Kültür ve Turizm Bakanlığının yürüttüğü bilimsel çalışmalar ve diplomatik girişimlerin ardından yeniden ait olduğu topraklara kavuştu.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, gelişmeyi sosyal medya hesabından duyurarak, “Gaziantep’imizin gözdesi Zeugma’nın simgesi ‘Çingene Kızı’ mozaiğinin kayıp parçalarından birini daha Amerika Birleşik Devletleri’nden ülkemize kazandırdık” ifadelerini kullandı.
Daha önce Türkiye’ye getirilen 12 panelin ardından büyük kompozisyonun 13’üncü parçasının da iadesi sağlanmış oldu. Bakan Ersoy paylaşımında, yürütülen bilimsel incelemeler ve diplomatik temaslar sonucunda panelin yeniden Türkiye’ye kazandırıldığını belirterek kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmaların süreceğini vurguladı.
Yaklaşık 30 yıl önce Gaziantep’in Nizip ilçesindeki Zeugma Antik Kenti’nde yapılan kurtarma kazılarında ortaya çıkarılan büyük taban mozaiği içerisinde yer alan “Çingene Kızı”, antik dönemin en önemli eserleri arasında gösteriliyor. Dionysos kültüyle ilişkilendirilen Maenad başı tasviri, yıllardır hem yerli hem yabancı ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekiyor.
Yeni bulunan panelin izine, Grenoble Alpes Üniversitesi’nden Dr. Djamila Fellague tarafından yürütülen araştırmalar sırasında ulaşıldı. Eserin çevrim içi bir müzayede platformunda satışa çıkarıldığı bilgisinin ardından Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay durumu Kültür ve Turizm Bakanlığına bildirdi.
Bakanlık uzmanlarının yaptığı incelemelerde panelin kullanılan taş renkleri, geometrik desenleri, kompozisyon yapısı ve kesim izleri bakımından “Çingene Kızı” mozaiğinin ait olduğu büyük kompozisyonla önemli benzerlikler taşıdığı tespit edildi. Bunun üzerine Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ile temasa geçilerek bilimsel veriler doğrultusunda esere el konulması talep edildi.
Türkiye ile ABD arasında yürürlükte bulunan kültürel varlıkların korunmasına yönelik anlaşmalar kapsamında yürütülen süreç olumlu sonuç verdi. Daha önce Bowling Green Üniversitesi’nden Türkiye’ye getirilen 12 parçanın da hukuki süreçte önemli rol oynadığı belirtildi.
Soruşturmanın tamamlanmasının ardından mozaik paneli Chicago Başkonsolosluğu’na teslim edildi. Eser daha sonra Türk Hava Yolları ve Turkish Cargo aracılığıyla Türkiye’ye getirildi. Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edilen panelin, gerekli işlemlerin ardından Gaziantep’teki Zeugma Mozaik Müzesi’nde sergileneceği bildirildi.
Böylece yıllar önce kaçırılan tarihi eserin bir parçası daha anavatanına dönerken, “Çingene Kızı” mozaiğinin eksik parçalarının tamamlanmasına yönelik çalışmalar da bir adım daha ileri taşınmış oldu.
