- Haberler
- Yerel Haber
- Çarşamba'nın tarihi değerleri: 600 yıllık anıt çınar ve Paşa değirmeni
Çarşamba'nın tarihi değerleri: 600 yıllık anıt çınar ve Paşa değirmeni
Samsun'un Çarşamba ilçesinde yer alan yaklaşık 600 yıllık anıt çınar ağacı ile 200 yıllık Paşa Değirmeni, hem tarihî hem de kültürel miras olarak geçmişten bugüne taşıdığı izlerle Çarşamba'nın kimliğinde özel bir yer tutuyor.
Paşa Değirmeni hakkında kitabesinde yer alan bilgilerde ise şu ifadeler yer alıyor: “Tayyar Mahmut Paşa tarafından miladi 1800’lü yılların başında Abdal Irmağından Yeşilırmak’a bir kanal açılmış ve bu kanalın Yeşilırmak’ın eski yatağına düştüğü yere yedi gözlü su değirmeni inşa ettirdi. Tayyar Mahmur Paşa, Osmanlı Padişahı 2. Mahmut tarafından asi ilan edilip, Sadaret Kaymakamlığından uzaklaştırılıp idam edilince mal varlığına el konuldu. Bu nedenle Paşa Değirmeninin mülkiyeti devlete geçmiş ve işletmesi Trabzonlu Hayriye tüccarlarından Mahmut Efendiye verilmiştir. Mahmut Efendi’den sonra bir sürede eşi tarafından işletilmiştir. Daha sonraki yıllarda Batum’dan göç eden Alişanzade'lerden Haşim Alişan tarafından uzun yıllar işletildiği için Haşim Efendinin Değirmeni olarak da anılmaya başlanmıştır. Değirmenin su oluklarının olduğu yerdeki Kavlağan (çınar) ağacının altında Arap Dede denilen bir Allah dostunun mezarı bulunduğuna inanılır. Bu nedenle ziyaret yeridir. Her yıl 6 Mayıs’ta Hıdırellez şenlikleri için Çarşambalılar, Değirmenbaşı'na akın eder, değirmene akan yedi su oluğundan atlar ve başlarından yukarı su atarak İlkbaharın gelişini kutlarlar. Yedi gözlü Paşa Değirmenimiz işlevi kalmadığından ve zamana yenik düştüğünden yıkılınca eskiyi yaşatmak için ilçe belediyesi tarafından Değirmen Kafeyi işletmeye açıldı. Böylece bu gelenek yaşatılmakta ve Değirmenbaşı ziyaret edilmektedir.”
