Bütçedeki Rakam Dikkat Çekti: Memur Maaşlarına Dev Kaynak!
Kamu idarelerinin önümüzdeki döneme dair mali harcama haritasını ortaya koyan bütçe tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisine resmen sevk edildi.
Haberin Özeti
- • Kamu idarelerinin önümüzdeki döneme dair mali harcama haritasını ortaya koyan bütçe tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisine resmen sevk edildi.
Kamu idarelerinin önümüzdeki döneme dair mali harcama haritasını ortaya koyan bütçe tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisine resmen sevk edildi. Yapılan resmi düzenlemeler kapsamında kamu çalışanlarının aylık ödemeleri ile sosyal güvenlik ödeneklerine tahsis edilecek dev bütçe miktarları gün yüzüne çıktı. Hazırlanan mali planlamaya göre devlet teşkilatlarında görev yapan çalışanlara yönelik ödenek miktarı 6 trilyon 318,5 milyar lira seviyesine yükseltildi. Söz konusu rakam bir önceki dönemin kapanış beklentilerine kıyasla ciddi bir finansal genişlemeyi gözler önüne seriyor.
Devletin yürüttüğü bu kapsamlı bütçe yapılanmasında personel giderleri ile birlikte sosyal güvenlik kurumlarına aktarılacak devlet primi payları da önemli ölçüde artırıldı. Sosyal güvenlik prim ödemeleri için ayrılan kaynak 798,5 milyar lira seviyesine ulaşırken, toplam personel giderlerinin gayrisafi yurt içi hasılaya olan oranının yüzde 6,4 düzeyinde gerçekleşmesi bekleniyor. Kamu kurumlarına dağıtılan toplam 27 trilyon 276 milyar liralık dev bütçenin yaklaşık yüzde 23,2'si doğrudan çalışanların mali haklarına ayrılmış durumda. Bu finansal dağılım kamu yönetiminin en büyük harcama kalemini çalışan ödeneklerinin oluşturduğunu bir kez daha doğruluyor.
Kamu Kurumlarında En Yüksek Kaynak Eğitim Ve Sağlık Hizmetlerine Ayrıldı
Açıklanan resmi veriler detaylandırıldığında personel harcamalarında en büyük payı alan kamu kurumunun Milli Eğitim Bakanlığı olduğu görülüyor. Eğitim kadrolarının genişliği ve kapsamı sebebiyle ilgili bakanlığa 1 trilyon 794,5 milyar lira düzeyinde devasa bir personel kaynağı tahsis edildi. Sağlık hizmetlerinin aralıksız sürdürülebilmesi adına Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yapan çalışanlar için ise 1 trilyon 113,8 milyar liraya yakın bir ödenek kalemi oluşturuldu. Böylece toplumsal hizmetlerin merkezinde yer alan iki kritik alana ayrılan miktar toplam bütçe içerisinde belirleyici bir konum kazandı.
Güvenlik ve adalet hizmetlerini yürüten teşkilatlar da bütçe dağılımında ön sıralardaki yerini korudu. Emniyet Genel Müdürlüğü 523,7 milyar liralık personel ödeneğiyle üçüncü sırada yer alırken, Milli Savunma Bakanlığına 501,5 milyar lira kaynak aktarıldı. Diğer yandan Jandarma Genel Komutanlığına 370,8 milyar lira, Adalet Bakanlığına 312,7 milyar lira ve Diyanet İşleri Başkanlığına 193,6 milyar lira ayrıldı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı 108 milyar lira, Tarım ve Orman Bakanlığı 96,7 milyar lira, İçişleri Bakanlığı ise 93,4 milyar lira ödenek aldı. Özel bütçeli kuruluşlara tahsis edilen 807,4 milyar liralık kaynağın 572,8 milyar lirası yükseköğretim kurumlarındaki akademisyen ve idari personele yönlendirildi.
Ocak Ayındaki Hakem Kurulu Kararları Ve Enflasyon Farkı Hesapları
Kamu görevlilerinin yeni yılın başında alacakları zam oranları, daha önce karara bağlanan Toplu Sözleşme hükümleri doğrultusunda şekilleniyor. Hakem Kurulu tarafından belirlenen yasal takvime göre kamu çalışanlarının maaşlarına 1 Ocak tarihi itibarıyla ilk etapta yüzde 5 oranında toplu sözleşme artışı yansıtılacak. Yılın ikinci yarısını kapsayan altı aylık dönemde gerçekleşen fiyat artışlarının yüzde 7 seviyesini aşması durumunda, aradaki fark doğrudan zam oranına eklenecek. Bütçe gerekçesinde yer alan resmi metinler de söz konusu kuralın kesin olarak uygulanacağını doğruluyor.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan son fiyat endeksi verileri, enflasyon farkının oluşma ihtimalini oldukça güçlendiriyor. Tüketici fiyatlarının temmuzda yüzde 1,78, ağustosta yüzde 1,84 ve eylülde yüzde 1,84 oranında yükselmesiyle birlikte ilk üç aylık birikimli fiyat artışı yüzde 5,56 olarak gerçekleşti. Maaşlara enflasyon farkının eklenebilmesi için son üç aylık dönemde birikimli enflasyonun yüzde 1,36 sınırını geçmesi yeterli görülüyor. İlerleyen aylarda açıklanacak veriler kamu çalışanlarının alacağı nihai farkı netleştirecek.
Ekonomi Programı Tahminleri Ve Yıl Ortası Zam Detayları
Orta Vadeli Program kapsamında paylaşılan yıl sonu ekonomi beklentileri, yapılacak artışın boyutuna dair önemli ipuçları sunuyor. Yıllık fiyat artışının yıl sonunda yüzde 28,4 seviyesine gerileyeceği öngörüsü dikkate alındığında, yılın ikinci yarısındaki enflasyonun yaklaşık yüzde 9 civarında gerçekleşmesi bekleniyor. Bu senaryo gerçekleştiği takdirde kamu çalışanlarına yaklaşık yüzde 1,9 oranında enflasyon farkı doğacak. Yüzde 5 oranındaki toplu sözleşme artışıyla birleştiğinde ocak ayındaki toplam maaş zammı yaklaşık yüzde 7 seviyesine ulaşmış olacak. Exact rakamlar ise aralık ayı verilerinin ilan edilmesiyle kesinleşecek.
Öte yandan Hakem Kurulu kararları yılın ikinci yarısı için de yüzde 4 oranında bir artış öngörüyor. Yılın ilk yarısındaki fiyat artışlarının yüzde 5 sınırını aşması halinde aşan miktar yine Temmuz zammına eklenecek. Enflasyon farkları hesaba katılmadığında, her iki toplu sözleşme artışının yıllık birikimli etkisi yüzde 9,2 düzeyinde kalıyor. Ekonomi yönetiminin Orta Vadeli Programdaki bir sonraki yıl sonu enflasyon hedefi ise yüzde 21 olarak göze çarpıyor.
Görüşme Takvimi Ve Geçmiş Dönem Mali Hak Değerlendirmesi
Geçtiğimiz dönemde kamu çalışanlarının gelirlerinde yaşanan değişimler bütçe raporlarına detaylı şekilde yansıdı. Yapılan resmi değerlendirmelere göre maaşlarda ocak döneminde yüzde 7,60'lık enflasyon farkıyla birlikte toplam yüzde 18,60 oranında bir artış sağlandı. Yılın ikinci yarısında ise yüzde 6,52 oranındaki farkın ilavesiyle zam oranı yüzde 13,52 seviyesinde gerçekleşti. Bu gelişmeler doğrultusunda yıllık toplam birikimli artış yüzde 34,63 oranına ulaştı. Uygulanan mevcut katsayılar çerçevesinde eş için verilen aile yardımı 3.581,14 lira, 6 yaşından büyük çocuklar için ödenen miktar ise 393,88 lira olarak ödenmeye devam ediyor.
Gelecek yıllara ilişkin mali hakların belirleneceği 9. Dönem Toplu Sözleşme görüşmelerinin önümüzdeki ağustos ayında yapılması planlanıyor. Meclise sunulan bütçe tasarısı öncelikli olarak Plan ve Bütçe Komisyonunda detaylı incelemeye alınacak. Komisyon aşamasının tamamlanmasının ardından Genel Kurulda oylanacak olan yasal düzenleme, yeni yılın ilk günü itibarıyla resmi olarak yürürlüğe girecek. Böylece kamu maliyesinin gelecek dönemki harcama disiplini ve personel ödenekleri resmen uygulanmaya başlanacak.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım