Boşanma Davalarında Yeni Dönem: Nafaka Kaç Yıl Ödenecek?

Anayasa Mahkemesinin Türk Medeni Kanunundaki yoksulluk nafakasına yönelik iptal kararı yargı dünyasında geniş bir yankı uyandırdı. Yüksek Mahkemenin süresiz nafaka uygulamasına ilişkin verdiği tarihi iptal kararının ardından Adalet Bakanlığı bünyesinde yürütülen yeni yasal düzenleme çalışmaları hız kazandı.

Kamuoyunda 13. Yargı Paketi olarak bilinen kanun teklifi taslağında evlilik süresine endeksli yeni bir nafaka modeli öngörülüyor. Evlilik süresi ile ödenek süresi arasında dengeli bir oran kurmayı hedefleyen taslak metin, boşanma sonrası süreçte taraflar arasındaki ekonomik dengeleri yeniden şekillendirmeyi amaçlıyor.

Yoksulluk Nafakasında Süresiz Dönemin Sona Ermesi

Türk Medeni Kanununun 175. maddesinde yer alan süresiz olarak ibaresinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi, boşanma davalarının seyrini baştan aşağı değiştirdi. Yüksek Mahkeme, 4 Haziran 2026 tarihli gerekçeli kararında mevcut uygulamanın taraflar arasındaki hak dengesini zedelediğine ve ömür boyu süren yükümlülüklerin aşırı bir külfet oluşturduğuna dikkat çekti.

Bu karar doğrultusunda alt mevzuatta yapılması gereken düzenlemeler için yasal bir boşluk oluşmaması adına yeni tedbirler gündeme geldi. Hukukçular ve kanun yapıcılar, boşanma sonrası tarafların mağduriyet yaşamayacağı ancak ömür boyu nafaka yükümlülüğünün de son bulacağı esnek bir takvim üzerinde uzlaşma sağladı.

Evlilik Süresine Göre Kademeli Nafaka Hesabı

Yeni yargı paketi taslağına göre nafaka süreleri artık tarafların evli kaldığı toplam süre esas alınarak hesaplanacak. Taslakta yer alan kademeli cetvele göre evlilik yılı arttıkça ödeme yapılacak süre de orantılı olarak uzayacak. Böylece kısa süren evliliklerin ardından yıllarca süren ödeme yükümlülüklerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Belirlenen taslak standartlarına göre 3 yıl süren evliliklerde nafaka süresi en fazla 5 yıl olarak uygulanacak. Evliliği 5 yıl süren çiftler için bu sınır 7 yıl olarak belirlenirken, 10 yıl süren evliliklerde ise nafaka ödeme süresi 12 yıl ile sınırlandırılacak. Belirlenen bu azami sürelerin dolmasıyla birlikte yasal yükümlülük kendiliğinden sona erecek.

Hakim Kriterleri Ve İstisnai Durumlar

Yeni sistem sadece matematiksel evlilik süresine dayanmayacak, aynı zamanda hakimlere geniş bir takdir yetkisi de tanıyacak. Mahkeme hakimi; tarafların yaşını, sağlık durumunu, çocuk olup olmadığını ve tarafların iş bulma imkanlarını göz önünde bulundurarak nafaka süresini taslakta belirtilen üst sınırların altında belirleyebilecek.

Özellikle bakıma muhtaç çocukların varlığı veya eşlerden birinin ağır hastalık ve engellilik durumlarında esnek maddeler devreye girecek. Yasa taslağında yer alan özel koruma hükümleri sayesinde, çalışma imkanı bulunmayan veya çocukların bakımı sebebiyle iş hayatına katılamayan tarafın mağdur edilmemesi adına hakim kararıyla ek süreler tanımlanabilecek.

Yeni Sistemin Mevcut Davalara Etkisi

Hukuk çevrelerinde en çok merak edilen konulardan biri de yeni yasal düzenlemenin halen devam eden veya kesinleşmiş nafaka kararlarına nasıl yansıyacağı oldu. Kanunların geriye yürümezliği ilkesi esas alınmakla birlikte, kazanılmış haklar ve mevcut yükümlülükler hususunda geçici maddelerin yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Açılmış ve henüz karara bağlanmamış boşanma davalarında yeni süre sınırlamaları doğrudan uygulanacak. Kesinleşmiş kararlarda ise nafaka borçluları, yasanın yürürlüğe girmesinin ardından aile mahkemelerine başvurarak nafakanın uyarlanması veya kaldırılması talebiyle dava açma hakkına kavuşacak.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım