Bir zanaatın sessiz vedası: Terzilik usta bekliyor
Hazır giyim sektörünün büyümesi ve değişen tüketim alışkanlıkları, bir dönem en gözde mesleklerden biri olan terziliği yok olma noktasına getirdi. Sakarya'nın Adapazarı ilçesinde 61 yıldır iğne ve iplikle hayatını kazanan 75 yaşındaki terzi ustası Sabri Kosovalı, bugün 3 metrekarelik dükkânında mesleğini ayakta tutmaya çalışırken, en büyük endişesinin kendisinden sonra bu işi sürdürecek usta ve çırak bulunamaması olduğunu söylüyor.
1958 yılında ailesiyle birlikte Kosova'dan Türkiye'ye göç eden Sabri Kosovalı, çocuk yaşlarda başladığı terzilik mesleği sayesinde dört çocuk ve 10 torun büyüttüğünü belirtti. Yaklaşık 20 yıldır Adapazarı'ndaki küçük dükkânında hizmet veren emektar usta, artık eski günlerin geride kaldığını ifade etti.
"Konfeksiyon sektörü bizi tamamen bitirdi"
Geçmişte sipariş üzerine takım elbise ve ceket diktiklerini anlatan Kosovalı, hazır giyim sektörünün yaygınlaşmasıyla birlikte mesleğin büyük darbe aldığını söyledi.
"Eskiden işlerimiz çok yoğundu. İnsanlar özel dikim takım elbise ve ceket yaptırırdı. Şimdi ise konfeksiyon sektörü bizi tamamen bitirdi. Artık paça kısaltma, fermuar değişimi, sökük dikimi gibi tamirat işleriyle ayakta kalmaya çalışıyoruz" diyen Kosovalı, artan kira ve işletme maliyetleri nedeniyle büyük dükkânları kapatıp küçük alanlarda çalışmak zorunda kaldıklarını dile getirdi.
Yaklaşık 20 yıldır yalnızca 3 metrekarelik merdiven altı dükkânda mesleğini sürdürdüğünü belirten Kosovalı, "Eskiden dükkânlarımız çırak ve kalfalarla doluydu. Şimdi ise yalnız çalışıyorum. Terzilik eski günlerinden çok uzak" ifadelerini kullandı.
"Terzilik tamirciliğe dönüştü"
Toplumun giyim anlayışındaki değişimin de mesleği doğrudan etkilediğini söyleyen Kosovalı, geçmişte insanların daha özenli giyindiğini belirtti.
"Eskiden insanlar takım elbiseyle, kravatla gezerdi. Şimdi ise spor giyim tercih ediliyor. Hazır kıyafetler hem daha ucuz hem de kolay ulaşılabilir hale geldi. Böyle olunca dikim işi neredeyse tamamen bitti. Terzilik artık yeni kıyafet üretmekten çok tamirat yapan bir meslek haline geldi" dedi.
Kendi kuşağındaki birçok ustanın mesleği bıraktığını anlatan Kosovalı, "Ben evde oturamıyorum. Her gün dükkânıma geliyor, hem mesleğimi sürdürüyor hem de mahalle sakinlerine yardımcı oluyorum. Bu iş benim hayatım oldu" diye konuştu.
"İğne tutacak çırak kalmayacak"
Mesleğin geleceği konusunda karamsar olduğunu dile getiren Sabri Kosovalı, yıllar içinde yetiştirdiği kalfa ve çırakların da farklı sektörlere yöneldiğini söyledi.
"Bugüne kadar dört beş kalfa yetiştirdim. Ama işler azalınca, kazanç düşünce hepsi başka meslekleri tercih etti. Şimdi kendi yetiştirdiğim insanlar bile terzilik yapmıyor. En büyük korkum, birkaç yıl sonra bu işi sürdürecek ne usta ne kalfa ne de çırak bulunamayacak olması. Terzilik göz göre göre yok oluyor" ifadelerini kullandı.
Bir zamanlar çarşıların vazgeçilmez mesleklerinden biri olan terzilik, bugün usta eksikliği ve değişen yaşam alışkanlıkları nedeniyle ayakta kalma mücadelesi veriyor. Sabri Kosovalı gibi yıllarını bu mesleğe adayan ustalar ise hem zanaatlarını yaşatmaya hem de unutulmaya yüz tutan bir kültürü gelecek nesillere aktarmaya çalışıyor.
