Bir Bardak Çayın Arkasında Dağ Gibi Emek Var! Doğu Karadeniz'de Zorlu Hasat Mesaisi

Türkiye'de tüketilen çayın ilk yolculuğu, Doğu Karadeniz'in dik ve engebeli arazilerinde gün doğmadan başlayan yoğun mesaiyle şekilleniyor. Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun'da binlerce üretici, ulaşılması güç çay bahçelerinde topladıkları yaş çayı alım merkezlerine taşıyarak milyonlarca bardakta demlenecek çayın ilk adımını atıyor.Türkiye'nin yaş çay üretiminin tamamına yakınının gerçekleştirildiği bölgede çay tarımı, binlerce ailenin en önemli geçim kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor. Geçtiğimiz yıl bölgede yaklaşık 1 milyon 338 bin ton yaş çay işlenerek kamu ve özel sektör fabrikalarında kuru çaya dönüştürüldü. İkinci sürgün hasadı devam ediyorMayıs ayında başlayan birinci sürgünün ardından üreticiler bugünlerde ikinci sürgün çay hasadını sürdürüyor. Yılda üç kez gerçekleştirilen hasatta, kaliteyi belirleyen "iki buçuk yaprak" olarak bilinen körpe filizler özenle toplanıyor. Teknolojinin gelişmesiyle motorlu çay kesme makineleri kullanılsa da, bölgenin sarp coğrafyası nedeniyle üretimin büyük bölümü hâlâ insan gücüyle gerçekleştiriliyor. Çay omuzlarda taşınıyorAraç ulaşımının mümkün olmadığı bahçelerde üreticiler saatler süren hasadın ardından topladıkları çayları sırtlarında ve omuzlarında taşıyarak yol kenarlarına ya da alım noktalarına ulaştırıyor. Hasat döneminde aile bireyleri, komşular ve mevsimlik tarım işçileri birlikte çalışırken, çay toplama geleneği Karadeniz'de kuşaktan kuşağa aktarılan önemli bir dayanışma örneği olarak yaşatılıyor.Alım merkezlerinde hareketlilikToplanan yaş çaylar kamuya ait alım merkezleri ile özel sektör tesislerinde tartılarak kayıt altına alınıyor. Kalite kontrollerinin ardından fabrikalara sevk edilen ürünlerde, yoğun dönemlerde uzun kuyruklar oluşurken işleme kapasitesine göre kontenjan uygulamaları da devreye alınabiliyor. Trabzon'da çayın önemli adreslerinden biriTürkiye'de üretilen yaş çayın yaklaşık yüzde 68'i Rize'de, yüzde 19'u Trabzon'da, yüzde 11'i Artvin'de ve yüzde 2'si Giresun'da hasat ediliyor. Çay üretiminin önemli merkezlerinden biri de Trabzon'un Vakfıkebir ilçesine bağlı Kıranköy Mahallesi olarak öne çıkıyor.Yüksek rakımı nedeniyle fındık üretiminin yapılamadığı mahallede yıllar önce alternatif ürün olarak dikilen çay, bugün bölge halkının en önemli gelir kaynaklarından biri haline geldi. "Son yılların en verimli sezonunu yaşıyoruz"Yaklaşık 26 yıldır çay üreticiliği yapan Mustafa Tosun, bu yıl hasadın oldukça bereketli geçtiğini belirterek, yüksek rakım nedeniyle bölgede fındık yetişmediğini, çayın ise yıllardır ailelerin geçimini sağladığını söyledi. Tosun, son yılların en verimli sezonlarından birini yaşadıklarını ifade ederek, hasat edilen ürünlerin alım için hazır olduğunu dile getirdi."Karadeniz'de tarımın mesaisi hiç bitmiyor"Yaklaşık 10 yıldır ailesine çay hasadında destek veren Çeşminaz Çavuş ise çay toplamanın yorucu olmasına rağmen bu işi severek yaptığını söyledi. Hasadın ardından bağ ve bahçe işleriyle uğraşacaklarını belirten Çavuş, daha sonra çayır biçimi ve fındık sezonunun başlayacağını kaydederek, Karadeniz'de tarımsal üretimin yıl boyunca sürdüğünü ifade etti."Ekmeğimizi taştan çıkarıyoruz"Mahalle sakinlerinden Emine Çavuş da bu yıl yağışların çay verimini artırdığını belirtti. Çay ve fındık sezonlarının aynı döneme denk gelmesiyle iş yükünün daha da arttığını dile getiren Çavuş, özellikle dik arazilerde çalışmanın büyük emek istediğini vurgulayarak, "Biz Karadeniz kadınları zorluğa alışığız. Ekmeğimizi taştan çıkarıyoruz." dedi.