Bilim insanları uyardı: Güç yarışı felakete sürüklüyor
Bilim insanları, nükleer tehditler, küresel çatışmalar ve yapay zekâya ilişkin riskleri gerekçe göstererek Kıyamet Günü Saati'ni gece yarısına 85 saniye kala olarak güncelledi saat, şimdiye kadarki en tehlikeli noktaya ulaştı.
Saat tarihteki en yakın noktaya geldi
ABD’de Chicago Üniversitesi bünyesinde yayımlanan Bulletin of the Atomic Scientists dergisinin yönetim kadrosu tarafından güncellenen Kıyamet Günü Saati, gece yarısına 85 saniye kala ayarlandı. Böylece saat, 1947’de başlatılan sembolik geri sayımda dünyanın sonunu temsil eden gece yarısına bugüne kadar hiç olmadığı kadar yaklaşmış oldu.
Bilim insanları, saatin ileri alınmasına gerekçe olarak nükleer güçler olan Rusya, Çin ve ABD’nin giderek saldırganlaşan politikalarını, Ukrayna ve Orta Doğu’daki çatışmaları ve yapay zekâya ilişkin artan riskleri gösterdi.
Yapay zekâ ve dezenformasyon vurgusu
Açıklamalarda, yapay zekânın askeri sistemlere kontrolsüz biçimde entegre edilmesinin ciddi tehditler barındırdığına dikkat çekildi. Yapay zekânın kötüye kullanımıyla ortaya çıkabilecek biyolojik tehditler ve küresel ölçekte dezenformasyon yayılmasındaki potansiyel rolü de risk unsurları arasında sayıldı.
“Küresel liderlikte başarısızlık görüyoruz”
1945’te aralarında Albert Einstein ve J. Robert Oppenheimer’ın da bulunduğu bilim insanları tarafından kurulan derginin CEO’su Alexandra Bell, Kıyamet Günü Saati’nin küresel riskleri yansıttığını belirterek, “Bizim gördüğümüz şey, küresel liderlikte başarısızlık” ifadelerini kullandı.
Bell, hangi hükümet söz konusu olursa olsun neo-emperyalizm ve otoriter yönetim anlayışlarının saati gece yarısına daha da yaklaştırdığını söyledi.
“2025’te nükleer risklerde olumlu bir gelişme yok”
Nükleer riskler açısından 2025 yılına dair olumlu bir gelişme yaşanmadığını vurgulayan Bell, nükleer silah denemelerine yönelik tehditlerin yeniden gündeme geldiğini belirtti. Bell, “Nükleer silah kullanımı riski sürdürülebilir değil ve kabul edilemez derecede yüksek” dedi.
Ukrayna’daki savaş, ABD ile İsrail’in İran’ı bombalaması ve Hindistan ile Pakistan arasındaki çatışmaların oluşturduğu risklere işaret eden Bell, Kore Yarımadası ve Tayvan çevresindeki gerilimlere de dikkat çekti.
Büyük güçler arasındaki rekabet eleştirisi
Daha önce ABD Dışişleri Bakanlığı’nda nükleer silahlar konusunda görev yapan Bell, Rusya, Çin ve ABD başta olmak üzere büyük ülkelerin giderek daha saldırgan ve nasyonalist bir çizgiye kaydığını ifade etti. Bell, “Kazanan her şeyi alır” anlayışına dayalı güç rekabetinin, riskleri azaltmak için gerekli olan uluslararası işbirliğini zayıflattığını söyledi.
Nükleer anlaşmalar ve deneme tartışmaları
ABD ile Rusya arasında yürürlükte olan son nükleer anlaşma olan New START’ın 5 Şubat’ta sona ereceği hatırlatılırken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in anlaşmayı bir yıl uzatmaya hazır olduklarını açıkladığı, ABD Başkanı Donald Trump’ın ise bu teklife henüz resmi bir yanıt vermediği belirtildi.
Trump’ın ekim ayında ABD ordusuna 30 yılı aşkın bir aradan sonra nükleer silah denemelerini yeniden başlatma talimatı verdiği de kaydedildi.
Saat son dört yılda üçüncü kez ileri alındı
1947’de gece yarısına 7 dakika kala ayarlanan Kıyamet Günü Saati, bugüne kadar sekiz kez geri, 18 kez ileri alındı. Saatin gece yarısından en uzak olduğu dönem 1991’de 17 dakika olurken, bugün ulaşılan 85 saniye seviyesi tarihteki en yakın nokta olarak kayda geçti.
Bilim insanlarının son kararıyla saat, son dört yıl içinde üçüncü kez gece yarısına daha da yaklaştırılmış oldu.
