Bebek aspirini zararsız sananlar dikkat! Doktor açıkladı
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Özgür Kılıç, toplumda koruyucu amaçla aspirin kullanımına ilişkin ciddi bir kafa karışıklığı bulunduğunu belirterek, gereksiz kullanımın kanama riskini artırabileceğini söyledi.
Kılıç, son yıllarda yapılan geniş kapsamlı bilimsel çalışmaların, kalp krizi veya inme geçirmemiş kişilerde aspirinin koruyucu amaçla rutin kullanımının çoğu zaman beklenen faydayı sağlamadığını ortaya koyduğunu ifade etti.
Uzun yıllar boyunca kalp hastalığı riski taşıyan kişilere düşük doz aspirin önerildiğini aktaran Kılıç, modern tıp rehberlerinde bu yaklaşımın büyük ölçüde terk edildiğini dile getirdi.
Aspirinin trombosit olarak bilinen pıhtılaşma hücrelerinin birbirine yapışmasını engelleyerek damar içinde pıhtı oluşumunu azalttığını anlatan Kılıç, bu nedenle kalp krizi geçirmiş, stent takılmış veya inme geçirmiş hastalarda damarların yeniden tıkanmasını önlemek için yaygın olarak kullanıldığını kaydetti.
Ancak her ilaçta olduğu gibi aspirinin de yan etkileri bulunduğuna dikkati çeken Kılıç, en önemli yan etkilerden birinin kanama riski olduğunu belirtti.
Özellikle mide ve bağırsak sisteminde kanamaya yol açabileceğini ifade eden Kılıç, bazen büyük kanamalar görülebildiği gibi fark edilmeyen küçük kanamaların da zamanla demir eksikliği anemisine neden olabileceğini söyledi.
En önemli yan etkisi, kanama riski
Dr. Kılıç, "Aspirin aslında çok önemli bir ilaçtır. Çünkü trombosit dediğimiz pıhtılaşma hücrelerinin birbirine yapışmasını engeller. Bu sayede damar içinde pıhtı oluşumunu azaltır. Bu nedenle kalp krizi geçirmiş, stent takılmış veya inme geçirmiş hastalarda damarların yeniden tıkanmasını önlemek için yaygın olarak kullanılır. Bu durumlarda aspirin gerçekten hayat kurtarıcı bir ilaçtır. Ancak her ilaç gibi aspirinin de faydalı etkilerinin yanında yan etkileri vardır. En önemli yan etkilerinden biri, kanama riskidir. Özellikle mide ve bağırsak sisteminde kanamaya neden olabilir. Bazen büyük bir kanama şeklinde ortaya çıkabilir, bazen de fark edilmeyen küçük kanamalar yaparak zamanla demir eksikliği anemisine yol açabilir. Bu nedenle uzun süre aspirin kullanan bazı hastalar bize halsizlik ve çabuk yorulma gibi şikayetlerle başvurabiliyor. Bu durumlarda hastalarda mide veya bağırsak kaynaklı kanama olup olmadığını araştırmak için endoskopi ve kolonoskopi gibi tetkikler yapmak zorunda kalıyoruz. Çoğu zaman bu tetkiklerin nedeni, gereksiz yere kullanılan aspirindir. Bu durum hem hastalar için fiziksel ve psikolojik stres oluşturmakta hem de sağlık sistemi açısından gereksiz iş yükü ve maliyet yaratmaktadır." dedi.
“Düşük doz aspirin de ciddi kanamalara neden olabilir”
Pandemide aspirin kullanımının arttığını söyleyen Dr. Kılıç, "O dönemde bazı kişiler, COVID-19'un pıhtılaşma riskini artırabileceği düşüncesi ile kendi kendilerine aspirin kullanmaya başladılar. Ancak bugün geldiğimiz noktada, o dönemde başlanmış olan aspirinin mutlaka bir uzman doktor tarafından yeniden değerlendirilmesi gerekir. Gereksiz yere devam edilmesi doğru değildir. Bir diğer sorun da halk arasında 'bebek aspirini zararsızdır' şeklinde yanlış bir algının oluşmuş olmasıdır. Tadının daha hoş olması veya dozunun düşük olması, bu ilacın tamamen zararsız olduğu anlamına gelmez. Düşük doz aspirin de ciddi kanamalara neden olabilir. Bu nedenle en önemli mesaj şu; aspirin çok değerli bir ilaçtır ama doğru hastada ve doğru endikasyonla kullanıldığında faydalıdır. Kişilerin kendi kendilerine 'kalp krizi olmasın' düşüncesi ile aspirin kullanmaları doğru değildir. Aspirinin başlanmasına da kesilmesine de mutlaka ilgili uzman doktor karar vermelidir. Unutulmamalıdır ki her ilaç gibi aspirin de hem dost hem düşman yüzü olan bir ilaçtır. Doğru kullanıldığında hayat kurtarır, yanlış kullanıldığında ise ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir." diye konuştu.
