Battal Beden Kıyafette Kumaş ve Kalıp Rehberi
'Aynı bedeni aldığım iki elbiseden biri neden rahat otururken diğeri kolumu sıkıyor?' Büyük beden alışverişinde en sık tekrarlanan soru bu. Yanıt çoğu zaman bedende değil kumaşta. Etikette aynı sayı yazsa bile örme bir penye ile dokuma bir gabardin gövdede bambaşka davranır. Biri harekete uyup eski haline döner, diğeri yalnızca kalıbın bıraktığı payla sınırlı kalır.
Bu nedenle beden numarasından önce kompozisyon etiketini okumak işe yarar. Elyaf cinsi, elastan oranı ve örgü tipi bir ürünün gövdeyi saracağını mı yoksa sıkacağını mı büyük ölçüde belirler. Bu bilgileri ürün açıklamasında veren sayfalarda karar vermek kolaylaşır; Nihal Çağlayan'ın battal beden kategorisi de kumaş bileşimini ve kalıp notunu ölçü tablosunun yanında paylaşan örneklerden biri.
Likra aslında bir kumaş değil
Likra, elastan ipliğin yaygınlaşmış marka adıdır ve tek başına kumaş olmaz. Pamuk, viskon veya polyester bir zeminin içine küçük oranda karıştırılır. Karışımdaki bu küçük oran ürünün gövdedeki davranışını doğrudan değiştirir.
Yüzde 2 ile 3 arasındaki elastan kumaşa esneklikten çok toparlanma kazandırır: diz ve dirsek bölgesi gün içinde torbalaşmaz, akşam çıkardığınızda parça ilk kalıbına döner. Oran yüzde 5'e yaklaştıkça kumaş gövdeyi sarmaya başlar ve hat belirginleşir. Bu tek başına sıkmak anlamına gelmez, ancak örtücülüğü düşük ince bir zeminle birleşirse iç çamaşır çizgisine kadar her ayrıntıyı gösterebilir. Kalın gramajlı bir penyede rahat ve toparlayıcı duran aynı oran, ince bir süpremde rahatsız edici olabilir.
Penye viskon ve dokuma kumaş gövdede ne yapar
Seçimi kolaylaştıran en pratik ayrım örme ile dokuma arasındaki farktır. Örme kumaşlar ilmeklerden oluşur ve yapısı gereği esner. Dokuma kumaşlarda esneme yalnızca elastan varsa ortaya çıkar, yoksa rahatlığı tamamen kalıbın verdiği pay belirler. Kumaş Esneme Gövdedeki etkisi Uygun kalıp Penye (pamuklu örme) Yüksek Vücudu takip eder ve nefes alır Salaş üst, tunik, günlük elbise Viskon Düşük Akışkan döküm, hacmi yumuşatır Bol kesim gömlek, kloş elbise Krep Orta Dokusu ışığı kırar, hat belirsizleşir Beli kuşaklı elbise, bol pantolon Gabardin ve dokuma pamuk Elastan yoksa yok denecek kadar az Formunu korur, dik durur Pantolon, ceket, düz etek
Viskon bu tabloda özel bir yere sahip. Esnemediği için gövdeyi sıkmaz, bunun yerine üzerinden akar ve hareketle birlikte dalgalanır. Hacim kaygısı taşıyan çoğu kişinin viskon karışımlı modellerde kendini rahat hissetmesinin nedeni budur. Karşılığında viskon ıslakken hassastır, sıcak suda çeker ve kolay buruşur.
Gramaj bedeni nasıl etkiler
Aynı kumaş adının altında çok farklı kalınlıklar bulunur. Metrekareye düşen ağırlık, yani gramaj, örtücülüğü belirleyen ölçüdür. İnce penyeler genellikle 140 ile 160 gram bandında kalırken 200 gramın üzerindeki penyeler hem daha örtücü olur hem de yıkamadan sonra formunu daha uzun süre korur. Gövdeyi saran bir modelde yüksek gramaj, bir beden büyüğe çıkma ihtiyacını çoğu zaman ortadan kaldırır.
Kalıp gövde tipine göre seçilir
Kumaş doğru olsa bile kalıp yanlışsa sonuç değişmez. Battal beden elbise ve tunik seçiminde üç temel kesim öne çıkar ve her biri farklı bir sorunu çözer.
● A kesim ve kloş: Göğüsten sonra genişleyerek düşer. Basen ve karın bölgesini serbest bırakır, omuzla basen arasındaki orantı farkını dengeler.
● Salaş ve düz kesim: Gövdeye hiç oturmadan aşağı iner. Rahattır ancak kalın ve sert bir kumaşta hacmi artırır, bu yüzden salaş kalıpta dökümlü kumaş tercih edilir.
● Beli vurgulu kesim: Kuşak, büzgü veya pens ile bel çizgisini belirler. Göğüs ve basen geniş, bel görece dar bir gövdede orantıyı ortaya çıkarır.
Ölçü alırken üç noktaya bakın
1. Göğsün en geniş noktasından mezura düz geçirilir ve kol dinlenme halindeyken ölçülür.
2. Basen ölçüsü ayakta, ayaklar bitişikken kalçanın en geniş yerinden alınır.
3. Kol çevresi çoğu kişinin atladığı ölçüdür. Beden uyduğu halde kolun sıkması, iade nedenlerinin başında gelir.
Mezuranın yanında ikinci bir yöntem daha var: üzerinizde rahat duran bir parçayı düz bir zemine serip koltuk altı hizasından genişliğini ölçmek. Bu ölçüyü ürün sayfasındaki düz ölçü tablosuyla karşılaştırmak, yalnızca beden numarasına bakmaktan daha güvenilir sonuç verir. Battal beden kategorisinde 42 ile 58 arasındaki numaralar yaygın olarak kullanılır, fakat aynı numara markadan markaya birkaç santim oynayabilir.
Yıkama kalıbı bedenden önce bozar
Kumaşın ilk günkü davranışını koruması bakıma bağlıdır. Elastan ipliği sıcak suda ve kurutma makinesinde yorulur, esnedikten sonra eski haline dönme özelliğini kaybeder ve parça bir beden büyümüş gibi sarkar. Viskon ve viskon karışımları 30 derecenin üzerinde çekme eğilimindedir. Penye ürünleri ters çevirip düşük devirde sıkmak ise baskının çatlamasını ve yüzeyin tüylenmesini geciktirir.
Beden numarası tek başına bir söz vermez. Aynı 48 bedeni bir viskon gömlekte bol, ince bir penye elbisede dar bulmanız mümkündür ve bunun nedeni ölçünüzün değişmesi değil kumaşın farklı davranmasıdır. Kompozisyonu, gramajı ve düz ölçü tablosunu birlikte okumak, denemeden alınan üründe bile yanılma payını belirgin biçimde azaltır.
