- Haberler
- Yerel Haber
- Asırlık kültür: yumurta topuk ayakkabı ve sekiz köşeli kasket
Asırlık kültür: yumurta topuk ayakkabı ve sekiz köşeli kasket
Samsun Çarşamba'nın tescilli kültürel zenginliklerinden olan, geleneksel yöntemlerle imal edilen yumurta topuk ayakkabı ve sekiz köşeli kasket, asırlar geçse de unutulmuyor.
Çarşamba’nın en önemli kültürel değerleri arasında yer alan, 70’li ve 80’li yılların vazgeçilmezi Yumurta Topuk Çarşamba Ayakkabısı ile Çarşamba Sekiz Köşe Kasketi, 2020 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından “Coğrafi İşaret Tescil Belgesi” alarak özgünlüğünü resmileştirmişti. Aradan geçen yıllara rağmen bu iki kültürel simge, vatandaşlar tarafından ilgi ve beğeniyle tercih edilmeye devam ediyor.
"En büyük değerimiz"
Samsun’un Çarşamba ilçesinde 15 senedir yumurta topuk ayakkabı ve sekiz köşeli kasket imalatı yapan Oğuzhan Gülşen, bu işin ata mesleği olduğunu ve 80 senedir sürdürüldüğünü söyledi. Çarşamba ayakkabısının ilçe turizmi ve kültürü için çok önemli bir değer olduğunu belirten Gülşen, tarihinin çok eski dönemlere dayandığını ifade etti.
70-80’li yıllarda 250’nin üzerinde ayakkabı imalatçısı olduğunu ancak bu sayının günümüzde 6-7’ye kadar düştüğünü açıklayan usta Gülşen, “2020 yılında belediye başkanı ve ticaret odası başkanıyla birlikte sekiz köşe kasket ve yumurta topuk ayakkabının tescilini aldık. Ancak imalatçı sayısı azaldı. Eskiden büyükşehirlerde fabrikasyon ayakkabı olmadığından ayakkabılar elde yapılıyordu. Bu nedenle çok sayıda ayakkabıcımız vardı. Ülkemiz sanayileştikçe ve ayakkabılar makinelerde üretilmeye başladıkça el yapımı ayakkabılar piyasadan çekilmeye başladı. Şu an 6-7 imalatçı kaldı. Biz de bu kültürü unutturmamak adına çalışıyoruz.” diyerek kültürü yaşatmaya çalıştıklarını söyledi.
“Alışan bir daha bırakamaz”
Çarşamba ayakkabısını giymeye alışmış insanların kolay kolay başka ayakkabı giyemediğini ifade eden Gülşen, ayakkabının yalnızca Çarşamba’da üretildiğinin altını çizdi. Gülşen, “Bu ayakkabı diğer illerde üretilmiyor. 81 ile kargoluyoruz. İnsanlar gayet memnun kalıyor. Ancak artık insanlarımız genel olarak spor ayakkabıyı tercih ediyor. Bizim ayakkabılarımız özel günlerde, eski kültürleri yaşatmak için kullanılıyor. Sürekli giyen amcalarımız hâlâ var. Ayrıca süs eşyası olarak küçük minyatür ayakkabılar da yapılmaya başlandı. Biz de üretmeye başladık. Yoldan geçenler hediyelik olarak alıyor. İlçemizin simgesi olduğu için tercih ediliyor.” dedi.
“İlçemize heykel kazandırdık”
Çarşamba Tarihi Köprüsü’nün yanında bulunan ayakkabı heykelini ilçeye kazandırdıklarını belirten Gülşen, “Coğrafi işaret tescil belgesi alınmadan önce kültürel ayakkabı heykelimizi tarihi köprümüzün yanına koymayı başardık. Eski belediye başkanımız Zihni Şahin, Esnaf Odaları Birliği Başkanı Eyüp Güler ve odamızın çabalarıyla ilçemize kazandırdık.” dedi.
Yumurta topuk ayakkabı ve sekiz köşeli kasket, Çarşambalılar yoğun ilgi göstermeye devam edecek gibi görünüyor.
