Annesini kaybetti, kanserle mücadele için sistem geliştirdi
İzmir'de lise öğrencisi Melek Öztürk, annesini kanser nedeniyle kaybetmesinin ardından geliştirdiği yapay zeka destekli sistemle tıp dünyasına umut oldu. 'ONCOMathRIX' adını verdiği proje, hastalıklarda erken ve doğru teşhis koymayı hedeflerken, açık kaynak verilerle yüzde 97 başarı oranına ulaştı. Projenin patent süreci ise devam ediyor.
Sıdıka Rodop Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencisi olan 16 yaşındaki Öztürk’ün hayatı, annesi Zehra Öztürk’e önce pankreas, ardından böbrek üstü bezi kanseri teşhisi konulmasıyla değişti. Tedavi sürecinde yaşanan zorluklara yakından tanıklık eden genç öğrenci, annesini kaybetmesinin ardından bu alanda çözüm üretmeye karar verdi.
Matematik ve biyolojiye olan ilgisini bir araya getiren Öztürk, okulundaki “Matrix” matematik kulübünde çalışmalara başladı. Matematik öğretmeni Erhan Erdoğan’ın desteğiyle araştırmalarını derinleştiren genç kız, özellikle dijital patoloji alanındaki yoğun iş yükünü fark etti.
Bu süreçte Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Kubilay Doğan Kılıç ile iletişime geçen Öztürk, fikrini bilimsel bir projeye dönüştürdü.
Geliştirilen ONCOMathRIX sistemi; biyolojik verileri topolojik ve diferansiyel analiz yöntemleriyle işleyerek hücre yapısındaki değişimleri yüksek hassasiyetle modelleyebiliyor. Sistem, özellikle böbrek hücresi karsinomu tanısında patoloji uzmanlarının iş yükünü azaltmayı hedefleyen matematik tabanlı bir karar destek mekanizması olarak öne çıkıyor.
“Amacım başkaları aynı acıyı yaşamasın”
Yaşadığı kaybın kendisi için dönüm noktası olduğunu belirten Melek Öztürk, “Bu süreçte hem hastaların hem de yakınlarının ne kadar zorlandığını gördüm. Annemi kaybettikten sonra bu alanda bir şey yapmam gerektiğine daha çok inandım ve projemi bu motivasyonla geliştirdim” dedi.
Sistemin histopatolojik görüntülerdeki gürültüyü azaltarak bunları ısı haritalarına dönüştürdüğünü ifade eden Öztürk, böbrek kanserinde evreleme yaparak kişiselleştirilmiş tedavi seçenekleri sunduklarını söyledi. 537 açık veri setiyle yapılan çalışmalarda yüzde 97 başarı oranına ulaştıklarını belirten genç mucit, patent ve fikri mülkiyet başvurularının sürdüğünü kaydetti.
Bilim dünyasından destek
Projeyi değerlendiren Doç. Dr. Kubilay Doğan Kılıç, görüntü işleme teknolojilerinin tıpta büyük bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayarak, “Başlangıçta bir öğrenci projesi olarak gördüğümüz bu çalışma, kısa sürede ciddi bir bilimsel altyapıya ulaştı. Melek’in ortaya koyduğu fikir ve geliştirdiği sistem son derece değerli” dedi.
Kılıç, sistemin ileride sadece onkoloji değil, görselle tanı yapılan pek çok tıbbi alanda kullanılabileceğine dikkat çekti.
Okul yönetimi ve öğretmenleri de Melek Öztürk’ün başarısının gurur verici olduğunu belirterek, projenin daha da geliştirilmesi için desteklerin artmasını beklediklerini ifade etti.
