Akdeniz'den 2 bin 100 yıllık sofra takımları çıktı
Antalya Adrasan açıklarındaki yaklaşık 2 bin 100 yıllık batıkta, 122 farklı form ve boyutta tabak, kase ve tepsinin bulunduğu binlerce seramik eser gün yüzüne çıkarıldı.
Antalya’nın Adrasan açıklarında yürütülen su altı kazılarında, yaklaşık 2 bin 100 yıl önce batan seramik yüklü bir geminin izleri ortaya çıkarılıyor. 2025 yılında başlatılan çalışmalarda binlerce seramik esere ulaşılırken, buluntular antik dönemin sofra kültürü ve Akdeniz’deki ticaret ağı hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Batıktan binlerce seramik çıktı
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Adrasan açıklarında devam eden su altı kazılarına ilişkin açıklama yaptı. Kazılarda 122 farklı form ve boyutta tabak, kase ve tepsinin bulunduğunu belirten Ersoy, eserlerin dönemin gelişmiş sofra kültürünü yansıttığını ifade etti.
Antalya’nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarındaki batığın ana yükünü, Hatay’ın Arsuz ilçesinin antik adı olan Rhosus çevresinde üretildiği değerlendirilen seramikler oluşturuyor.
Lüks sofraların vazgeçilmezleri arasındaydı
Batıktan çıkarılan eserler arasında kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve farklı büyüklüklerde tepsiler yer alıyor. Özellikle Roma döneminde rağbet gören bu ürünlerin, Akdeniz dünyasının lüks sofra takımları arasında bulunduğu belirtiliyor.
Batıkta ayrıca Ege’deki bazı adalarda üretildiği düşünülen amforalara da rastlandı. Farklı bölgelerden gelen seramik ve amforaların bir arada bulunması, geminin yükünün geniş bir ticaret ağına bağlı olduğunu ortaya koyuyor.
Çiçero’nun mektuplarında da yer aldı
Rhosus seramiklerinin tarihi önemini artıran ayrıntılardan biri ise Roma’nın ünlü hatibi Çiçero’nun yazışmalarında bu ürünlerden söz edilmesi.
Çiçero, MÖ 50 yılında dostu Attikus’a yazdığı bir mektupta Rhosus’tan seramik kaplar sipariş ettiğini aktarıyor. Adrasan batığında bulunan eserlerin Rhosus üretimiyle ilişkilendirilmesi, bölgede üretilen seramiklerin Roma dünyasında da bilindiğini gösteren bulgularla örtüşüyor.
Kil sayesinde binlerce yıl korundular
Seramiklerin günümüze oldukça sağlam ulaşmasında, antik dönemde uygulanan paketleme yönteminin etkili olduğu değerlendiriliyor.
Eserlerin ahşap sandıklara yerleştirilmesi sırasında aralarına kil konulduğu belirlendi. Bu yöntemin, deniz yolculuğu sırasında seramiklerin birbirine çarparak kırılmasını önlediği ve batıkta uzun yıllar boyunca korunmalarına katkı sağladığı ifade ediliyor.
Ticaret yollarına ışık tutuyor
Batıkta bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri de geminin tarihlendirilmesine katkı sağlıyor. Elde edilen bulgular, geminin MÖ 1. yüzyılın ortalarında Antakya, Ege, Yunanistan ve İtalya kıyıları arasındaki ticaret güzergâhında sefer yaptığına işaret ediyor.
Geminin Arsuz’dan yola çıktıktan sonra Roma yönünde ilerlediği ve fırtına sırasında bir sığlığa çarparak battığı değerlendiriliyor.
Kazılar su altı robotlarıyla sürdürülüyor
Adrasan açıklarında 42 ile 55 metre arasındaki derinlikte bulunan batıkta çalışmalar devam ediyor. Su altı arkeologları, araştırmalarını su altı robotlarının desteğiyle sürdürüyor.
Kazıların tamamlanmasıyla birlikte batığın taşıdığı yükün yanı sıra antik dönemde Akdeniz’de gerçekleştirilen deniz ticaretinin güzergâhları ve sofra kültürü hakkında daha fazla bulguya ulaşılması bekleniyor.
