ABD, Danimarka ve Grönland arasında kritik güvenlik anlaşması
ABD, Danimarka ve Grönland, Arktik bölgesindeki güvenliği güçlendirmeyi ve ABD'nin Grönland'daki askeri faaliyetlerini genişletmeyi öngören yeni bir anlaşmaya imza attı.
ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu oturumları kapsamında bir araya geldi. Görüşmede, ABD’nin Grönland’daki askeri varlığının genişletilmesini ve Arktik ile Kuzey Atlantik’te güvenlik iş birliğinin artırılmasını öngören anlaşma imzalandı.
GRÖNLAND’DA ABD’NİN ASKERİ VARLIĞI GENİŞLEYECEK
Anlaşma kapsamında ABD’ye Grönland’ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü’nü genişletme ve modernize etme imkanı tanınırken, güneydeki Narsarsuaq ve doğudaki Mestersvig bölgelerinde yeni askeri tesisler oluşturulmasının da önü açılıyor.
Anlaşma ayrıca ABD’ye Grönland’daki savunma alanlarını ve askeri operasyonlarını genişletme imkanı verirken, adada geniş hareket serbestisi sağlıyor. ABD’ye deniz altı erişimi konusunda da yetki tanınıyor.
YABANCI ASKERİ VARLIKLARA SINIRLAMA
Anlaşmayla NATO üyesi olmayan ülkelerin Grönland’da insanlı veya insansız askeri varlık oluşturması tarafların onayına bağlanıyor.
Hassas sektörlerdeki yabancı yatırımlara yönelik düzenlemeler de anlaşmanın kapsamına alındı. NATO üyesi, NATO partneri veya Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkelerden gelecek yatırımların kritik altyapı ve doğal kaynaklar gibi alanlarda güvenlik açısından risk oluşturabilecek kontrol veya nüfuz elde etmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
GRÖNLAND’IN STATÜSÜNE İLİŞKİN DÜZENLEME
Anlaşmanın belirli bir sona erme tarihi bulunmuyor. Metne göre Grönland’ın ileride bağımsızlığını kazanması halinde de anlaşmanın yürürlükte kalması öngörülüyor.
Anlaşma kapsamında Grönland’ın NATO’daki konumunun korunması ve Danimarka’nın mevcut hak ve yükümlülüklerinin devam etmesi de düzenleniyor.
ARKTİK’TE NATO İŞ BİRLİĞİ ARTIRILACAK
Anlaşma, Arktik bölgesinde NATO’nun askeri faaliyetlerinin ve ortak istihbarat çalışmalarının artırılmasını da içeriyor. Ortak tatbikatların genişletilmesi ve ABD’nin füze savunma sistemi çalışmalarının desteklenmesi de anlaşmada yer alan başlıklar arasında bulunuyor.
Trump, anlaşmayı Avrupa, ABD ve Grönland açısından önemli bir gelişme olarak nitelendirirken, Frederiksen bunun ABD, Danimarka, Grönland ve NATO açısından güvenlik iş birliğini güçlendireceğini belirtti. Nielsen ise anlaşmanın 1951 tarihli savunma anlaşmasının güncellenmiş bir devamı niteliğinde olduğunu ifade etti.
