40 Yıllık Ustadan Acı Gerçek: Yorgancılık Yok Oluyor
Kahramanmaraş'ta el emeğine dayalı yorgancılık mesleği, değişen tüketim alışkanlıkları, hazır ürünlerin yaygınlaşması ve çırak yetişmemesi nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Yaklaşık 40 yıldır yorgancılık yapan esnaf, yakın gelecekte bu mesleği icra eden ustaların kalmayacağını söyledi.
Dulkadiroğlu ilçesi Kanlıdere Caddesi’nde yaklaşık yarım asırdır esnaflık yapan 62 yaşındaki Ali Kösesakal, çocuk yaşlarda başladığı mesleğini aynı dükkânda sürdürdüğünü belirtti. Kanlıdere Caddesi’nin bir dönem “Yorgancılar Çarşısı” olarak anıldığını söyleyen Kösesakal, el emeğiyle yapılan yorganların eskiden büyük rağbet gördüğünü ifade etti.
“Biz buraya dükkân açtıktan sonra diğer yorgancı arkadaşlar da geldi. Burası el emeği göz nurunun merkeziydi” diyen Kösesakal, günümüzde ise mesleğin bitme noktasına geldiğini vurguladı.
“El emeği bitti, çırak gelmiyor”
Mesleğin en büyük sorununun çırak yetişmemesi olduğunu dile getiren Kösesakal, “Eskiden çok kalfamız vardı, çok insan yetiştirdik. Maraş’ta ve Türkiye genelinde el emeği bittiği için artık çırak bile gelmiyor. Eleman yetişmiyor. Biz burada en fazla 3 yıl daha yorgancılık yapabiliriz. Ondan sonra bu insanlara hizmet edecek kimse kalmayacak” dedi.
Eskiden bir kalfanın kazancıyla evini geçindirebildiğini belirten Kösesakal, günümüzde emeğin karşılığının alınamadığını söyledi.
“Her şey naylonlaştı”
Hazır ve sentetik ürünlerin yaygınlaşmasının mesleği bitirdiğini ifade eden Kösesakal, yün ve pamuğun sağlık açısından önemine dikkat çekti. “Atalarımız bu yünlerle nasıl yaşamışsa, ben de öyle yaşamayı tavsiye ederim” diyen Kösesakal, sentetik ürünlerin sağlıksız olduğunu savundu.
“Yün yıkandıkça canlılığını korur, insanın rahat uyumasını ve dinç kalkmasını sağlar. Ama artık herkes ‘makineye atalım, yıkayalım’ düşüncesinde. Değer veren yok, önemseyen yok. Her şey naylonlaştı. Hazır al, makineye at, yıka. Üç sene sonra yenisini al” sözleriyle duruma tepki gösterdi.
Maraş’ta sadece 5 usta kaldı
Kahramanmaraş’ta yorgancılık yapan usta sayısının sadece 5’e düştüğünü belirten Kösesakal, bu ustaların da 60 yaşın üzerinde olduğunu söyledi. Diğer ilçelerde ise neredeyse hiç usta kalmadığını ifade eden Kösesakal, en çok talebin çeyiz yorganlarına olduğunu dile getirdi.
“Bizde ‘sarıklı yorgan’ denir. Kadife çeyiz yorganları çok işliyoruz. Yaklaşık yüz farklı modelimiz var. Bir yorganın yapımı yaklaşık bir buçuk gün sürüyor. Fiyatı 4 bin ile 4 bin 500 lira arasında değişiyor ama bize kalan yaklaşık 2 bin 500 lira. Akşama kadar emek veriyoruz ama emeğimizin karşılığını alamıyoruz” dedi.
